Share |

Τετάρτη 18 Οκτωβρίου 2023

The King of Asine (Part 2)- G.Seferis, C.Tsiantis, English Subtitles Γ....


AI : According to my web search results, there is a music composed by Costas Tsiantis for the poem called “The King of Asine” by George Seferis. The music is based on the second part of the poem, which is a complex and symbolic poem that explores the themes of history, memory, identity, and art1You can listen to the music on YouTube2, where you can also find the English subtitles of the poem. The music is a combination of classical and modern elements, with a melancholic and dramatic tone. The music reflects the poet’s quest for the meaning of being and his nostalgia for the lost past.

AI- brief summary of Parmenides

 Parmenides was a Greek philosopher who founded the Eleatic school of thought, which emphasized the role of reason and logic over the senses and experience. He wrote a poem called On Nature, in which he presented his main arguments about the nature of reality and knowledge. Here is a summary of his philosophy:

  • Parmenides claimed that there are two ways of inquiry: the way of truth and the way of opinion. The way of truth is based on pure reason, while the way of opinion is based on the senses and imagination. He argued that only the way of truth can lead to genuine knowledge, while the way of opinion is full of contradictions and illusions.
  • Parmenides defined being as what is, and non-being as what is not. He then deduced that being is one, eternal, unchanging, indivisible, homogeneous, and spherical. He also denied that being can have any attributes, such as color, shape, size, or motion. He concluded that being is identical with thought and reality, while non-being is identical with nothingness and impossibility.
  • Parmenides rejected the possibility of change, becoming, or perishing. He argued that change implies that something comes from or goes into non-being, which is absurd. He also denied that there can be more than one thing in existence, since that would imply that there are empty spaces between them, which are also non-being. He claimed that the apparent diversity and multiplicity of things in the world are only illusions produced by our senses and opinions.
  • Parmenides offered a cosmological account of the world in the second part of his poem, called the way of opinion. He described how two opposite principles, light and dark, or fire and night, interact to form the visible phenomena of nature. He also explained how these principles are related to the gods, the elements, the stars, the seasons, and human beings. However, he warned that this account is not true, but only a conventional way of speaking that conforms to the opinions of mortals.

This is a brief summary of Parmenides’ philosophy based on the web search results123For more details and analysis, you can read the full text or consult some of the study guides available online123

Τετάρτη 24 Μαΐου 2023

Η Έβδομη Σφραγίδα – Ίνα τί Χρήστος Μαρσέλλος Εκδόσεις Περισπωμένη

 ΔΟΚΙΜΙΑ,ΘΕΑΤΡΟ

Η Έβδομη Σφραγίδα -Ίνα τί | Χρήστος Μαρσέλλος

Ένα δοκίμιο – σχόλιο στην ταινία «Η έβδομη σφραγίδα» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Το δοκίμιο «Η Έβδομη Σφραγίδα -Σχόλιο στην ομώνυμη ταινία του Μπέργκμαν- Ίνα τί» του Χρήστου Μαρσέλλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Περισπωμένη» εμπεριέχει δύο κείμενα του συγγραφέα. Το πρώτο είναι από τη συμμετοχή του στο διήμερο αφιέρωμα στον Μπέργκμαν, που οργάνωσε το Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου σκηνοθέτη. Το δεύτερο γράφτηκε για να συνοδεύσει μια παράσταση βασισμένη στο έργο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Η αδερφή μου», που σκηνοθέτησε ο Περικλής Μουστάκης και παρουσιάστηκε από το Δεκέμβρη του 2019 ως το Μάρτη του 2020 στην Αγγλικανικὴ εκκλησία του Αγίου Παύλου, στο Σύνταγμα.

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ο συγγραφέας σημειώνει: «Τι σημαίνει ότι ο χρόνος τελειώνει, τα αποκαλυπτικά κείμενα το λένε, αλλά το λένε με εικόνες, και οι εικόνες είναι αμφίσημες, με μια αμφισημία που τείνει πάντα να απωθείται. Αν οι προφητικές εικόνες αφορούσαν πραγματικά γεγονότα, θα μπορούσαν να προβλέπουν οτιδήποτε και να μιλάνε για οτιδήποτε. Δε μιλάνε όμως για οτιδήποτε. Μιλάνε μόνο για τα έσχατα. Φέρνουν στην επιφάνεια όλα όσα η κανονική ζωή έχει απωθήσει. Γι’ αυτό και όλες οι εξωτερικές κρίσεις τις επιβεβαιώνουν. Και συγχρόνως τις διαψεύδουν, γιατί καμιά τους δεν είναι η έσχατη. Στο Μεσαίωνα ήταν ο μαύρος θάνατος, αύριο θα είναι μια οικολογική καταστροφή που θα ξανακάνει το σύμπαν αφιλόξενο, ή η συνάντηση με μια μορφή ζωής που θα αδιαφορεί για την ανθρώπινη και θα ξυπνήσει πάλι εκείνη την αρχαία αίσθηση φρίκης που χρειάστηκαν χιλιετίες για να καταπραϋνθεί. Αλλά όλα τα εξωτερικά συμβάντα είναι απλώς αφορμές. Το πραγματικό περιεχόμενο των αποκαλυπτικών εικόνων, το απωθούμενο που φέρνουν στην επιφάνεια, είναι το τέλος του κάθε ανθρώπου, ο θάνατος. Ο άνθρωπος ζει τη ζωή του υποκύπτοντας πάντα στον πειρασμό να αναβάλει τα κρίσιμα. Στην έσχατη κρίση δεν θα ανοίξουν μόνο οι τάφοι για να βγουν οι νεκροί — ή μάλλον αυτό που η ίδια η εικόνα αυτή λέει, με τον αμφίσημο πάντα τρόπο που έχουν οι εικόνες να μιλάνε, είναι ότι θα βγουν στην επιφάνεια τα θαμμένα νοήματα, αυτά που έθαβαν οι συνεχείς αναβολές.»

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Γεννήθηκε το 1968 στη Αθήνα. Σπούδασε φιλοσοφία στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και ιστορία της σύγχρονης φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Paris IV-Sorbonne, όπου υπό την εποπτεία του Jean-François Marquet υποστήριξε τη μεταπτυχιακή του εργασία (D.E.A.) με θέμα: Το πρόβλημα της γλώσσας στον Νίτσε και τον Χάιντεγκερ. Δίδαξε αρχαία ελληνικά στο Ινστιτούτο Συγκριτικής Φιλοσοφίας στο Παρίσι. Συμμετοχές σε συνέδρια φιλοσοφίας, άρθρα και διαλέξεις που είχε δημοσιεύσει μέχρι τώρα σε περιοδικά θα κυκλοφορήσουν προσεχώς σε αυτοτελείς εκδόσεις. Ζει και εργάζεται ως μεταφραστής στην Αθήνα και το Παρίσι, προετοιμάζοντας τη διδακτορική του διατριβή με θέμα «Η προθετικότητα του αισθήματος στη γερμανική φιλοσοφία» (Πανεπιστήμιο Paris Χ-Nanterre). Έργα του ιδίου στις εκδόσεις «Περισπωμένη»: Δοκίμια: «Δι’ εσόπτρου εν αινίγματι. Ο χώρος και οι χρόνος της ζωής μας μετά τον Κοπέρνικο και τον Δαρβίνο» και «Pallaksch I.Στιγμές από το θέατρο του Περικλή Μουστάκη». Μεταφράσεις: «Ingmar Bergman, Μετά την πρόβα» και «John Maynard Keynes, Οικονομικές προοπτικές για τα εγγόνια μας». Ετοιμάζεται για τα Χριστούγεννα: «Søren Kierkegaard, Σημείον αντιλεγόμενον. Ο Χριστός στο έργο του Κίρκεγκωρ [Μετάφραση-Επίμετρο]»

Info

Η Έβδομη Σφραγίδα – Ίνα τί
Χρήστος Μαρσέλλος
Εκδόσεις Περισπωμένη
Σελίδες: 64
Τιμή: 9,00€

«Επιστροφή στο Χάος» του Χρήστου Μαλεβίτση, εκδόσεις Περισπωμένη”

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Προδημοσίευση από το βιβλίο «Επιστροφή στο Χάος» του Χρήστου Μαλεβίτση, εκδόσεις Περισπωμένη” 

Οι εκδόσεις Περισπωμένη, θέλοντας να υποστηρίξουν το έργο του μεγάλου τεχνίτη του φιλοσοφικού δοκιμίου, μέσα στο οποίο υπάρχουν άπειρες στιγμές που η ζωή μπορεί να τις φωτίσει απρόσμενα, ενώ δεν υπάρχει ούτε μία γραμμή που να πρέπει κανείς να αφαιρέσει, κυκλοφορούν, για πρώτη φορά σε αυτοτελή έκδοση, το κείμενό του για την ταινία Kaos των Αδελφών Taviani. Σε επίμετρο, δύο κείμενα του Χρήστου Μαρσέλλου: «Impromptu» και «Passacaglia».

Λέγει ο Λουΐτζι στη μάνα του: «Εκατό φορές μού είχες πει για κείνο το ταξίδι. Εκατό φορές πάσχισα να γράψω γι᾿ αυτό… Μα δεν τα κατάφερα».
Ενώ τις άλλες ιστορίες που είχε ακούσει στο χωριό του τις έγραψε όλες σε διηγήματα, αυτή την ιστορία του ταξιδιού, μολονότι την άκουσε εκατό φορές, δεν μπόρεσε να τη γράψει. Και συμπληρώνει : «Κάτι μου διαφεύγει…».
Αυτό το έσχατο «κάτι» διαφεύγει στον άνθρωπο. Μόνο σε προνομιακή στιγμή (αν του τύχει και τούτη στη ζωή του, διότι μπορεί και να μη τού τύχει) θα συλλάβει αιφνίδια το απερινόητο νόημά του και την ακατάβλητη γοητεία του. Είναι το νόημα και η γοητεία της χαμένης πατρίδας του ανθρώπου, είναι ο απωλεσμένος παράδεισος. Ο Λουΐτζι είχε ψυχανεμιστεί τη σημασία αυτού του «κάτινος» που του διέφευγε. Κι᾿ ωστόσο σε ολόκληρη τη μέχρι τώρα ζωή του δεν μπόρεσε να συλλάβει αυτό το «κάτι» που υπήρχε στο βάθος αυτής της ιστορίας της μητέρας του. Έπρεπε να διασχίσει τη ζωή, όπως τη διέσχισε και ο Οδυσσέας, και ύστερα έπρεπε (δια του οντολογικού ύπνου) να ξημερώσει σε άλλο «τόπο», ώστε σιγά-σιγά και κατά αναβαθμούς να φτάσει εν τέλει σε εκείνη την απρόσιτη ακρώρεια της ευαγγελισμένης υπάρξεως. Ιδού που πλησιάζομε. Αρχίζει η νεκρή μητέρα τη διήγηση: «Δεκατριών χρόνων ήμουνα όταν ξεκινήσαμε…».
Πρόκειται για μια ιστορία του κόσμου τούτου. Είναι όμως τόσο διαφανής, που φαντάζει σε όλο το κρυφό μυστήριό του ένας άλλος κόσμος, ο κόσμος της φανερώσεως του μυστικού, που σε όλη του τη ζωή ο Λουΐτζι δεν μπορούσε να τον πλησιάσει. Και τον πλησιάζει τώρα, ύστερα από την Οδύσσειά του, στον κόσμο, στο τελευταίο του ταξίδι, από την αφήγηση της πεθαμένης μάνας του, ως κάτι που συνέβη στο παρελθόν, αλλά είναι αείποτε παρόν — όσο και δυσπρόσιτο.
«Σαλπάραμε —συνεχίζει η Μάνα— με μια μεγάλη ψαρόβαρκα προς το άγνωστο, προς τη Μάλτα…». Η εξορία, λέγει η μητέρα, είναι κακή τύχη, η μάνα που κλαίει, τα παιδιά που χάσανε τα παιχνίδια τους, οι κίνδυνοι της διαφυγής, του ταξιδιού, η απογοήτευση… Και συνεχίζει: «Αυτό σημαίνει εξορία. Μα σήμαινε και εκείνο το ταξίδι στη θάλασσα. Το κόκκινο πανί στη θάλασσα και τίποτε ολόγυρα…».
Όλα όμως αυτά ηχούν διπλά. Η δεύτερη αντήχηση, η οποία επιστρέφει από τα ιστορικά δεδομένα, είναι σα να λέγει: αυτό σημαίνει να ζεις στον κόσμο· είσαι εξόριστος, μακριά από την οντολογική σου πηγή. Ταξιδεύεις στο χρόνο, αλλά και στην αιωνιότητα. Άπτεσαι του τόπου, αλλά και της ουτοπίας.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Χρήστος Μαλεβίτσης (1927-1997) γεννήθηκε στην Καλοσκοπή της Παρνασσίδος. Λόγω του επαγγέλματος του πατέρα του, ο οποίος ήταν σιδηροδρομικός, ως μαθητής Δημοτικού έζησε στην Ξάνθη και στην Έδεσσα κατά τα χρόνια του Γυμνασίου, πριν επιστρέψουν οικογενειακώς στην πατρίδα τους κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943). Την περίοδο 1946-1950 σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή στην Αθήνα και ως φοιτητής έκανε την εμφάνισή του στα γράμματα δημοσιεύοντας ποίηση με το ψευδώνυμο Φρίξος Ζαγγανάς. Από το 1958 και για 35 χρόνια εργάστηκε στο Υπουργείο Συντονισμού, διετέλεσε Διευθυντής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ενώ κατά τα έτη 1960-1961 αποσπάστηκε στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Μελετών της Χάγης και το 1966-1967 στα Γραφεία του Ο.Η.Ε. στη Γενεύη.
Η κύρια συγγραφική δραστηριότητά του άρχισε το 1965 δημοσιεύοντας το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Προοπτικές και ένα κείμενο στο περιοδικό Εποχές. Τα επόμενα χρόνια ο Χρήστος Μαλεβίτσης θα διακριθεί ως στοχαστής κυρίως μέσω της συγγραφής φιλοσοφικών δοκιμίων και άρθρων ενώ ασχολήθηκε και με τη μετάφραση σημαντικών έργων σύγχρονων φιλοσόφων, όπως των Χάιντεγκερ, Γιάσπερς και Μπερντιάεφ. Ο Χρήστος Μαλεβίτσης από το 1974 υπήρξε βασικός συνεργάτης του περιοδικού Ευθύνη και από το 1986 και μέχρι το θάνατό του αρθρογραφούσε τακτικά στην εφημερίδα Καθημερινή.
Μετά τον θάνατό του συγκροτήθηκε ο Σύνδεσμος Φίλων Χρήστου Μαλεβίτση, ο οποίος διοργανώνει συνέδρια και εκδηλώσεις προβολής των ιδεών του και έχει επίσης κυκλοφορήσει σε έντυπη και σε ψηφιακή μορφή το σύνολο των έργων του Χρήστου Μαλεβίτση. Οι σημαντικότερες από τις διακρίσεις που έλαβε για το έργο του ήταν το Βραβείο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας το 1972, το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου το 1974, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1978, και το Βραβείο του Ιδρύματος Κ. Ουράνη το 1990.

Τρίτη 18 Απριλίου 2023

Σκυφτοί περάσανε - Μανώλης Αναγνωστάκης


Στίχοι:  
Μανώλης Αναγνωστάκης
Μουσική:  
Αμελοποίητα


Σκυφτοί περάσανε και φύγανε, δειλοί, μ’ έναν ίσκιο στα μάτια
ούτε ένα μαντίλι ανεμίσανε —ξέραμε το χαιρετισμό τους—
Η σκόνη μπήκε στα σπίτια μας από τα πέταλα των αλόγων
φτάνουνε τόσο μικρές οι εποχές που δεν έχουν τον καιρό να φωτίσουν τη σιωπή μας.

Είναι που όλοι οι χειμώνες περάσανε και διαβαστήκαν όλα τα βιβλία
σαν τις διαβατικές γυναίκες που παραλλάζουνε τ’ όνομα.
Εμείς πιστεύουμε εκεί που ένας άλλος θα τ’ απόδιωχνε σαν ένα όνειρο κακό
σα μια νεροποντή που τον βρήκε στη μέση του κάμπου
σα μια φρικτή περιπέτεια που ξεβιδώνει το λογικό του.

Η μνήμη τους είναι το πόδι που νοσταλγεί ο ανάπηρος
είναι η σπασμένη θερμάστρα στο γεναριάτικο δωμάτιο
είναι τα φύλλα που στοιβάζονται και ξεθωριάζουν στο συρτάρι.
Ακούοντας τα παιδιά να τραγουδούν στο δρόμο ξένοιαστα
σκεφτόμουν αν αυτό στ’ αλήθεια είναι η προϋπόθεση της γαλήνης.

Μιας κάποιας ανάπαυλας με μόνη την ευθύνη της αδιαφορίας
ή μήπως όταν οι στρατιώτες επιστρέφουνε με τελευταίαν ελπίδα
ένα λευκό σεντόνι χωρίς αίμα, όταν ο ταξιδιώτης
ακούει τα μακρυσμένα βήματα του γέρικου πιστού του σκύλου.
Όμως μια μέρα φτάνουν όλα χωρίς την αρμονία της διαλογής

Δεν προφταίνουμε ν’ αγαπήσουμε έναν άνθρωπο κι ύστερα τον χάνουμε.
Πεθαίνει μια μέρα και μαθαίνεις το θάνατό του απ’ τις εφημερίδες.
Φεύγει —"τέλειωσαν όλα"— κι εσύ δεν έχεις ακόμα γνωρίσει την αρχή
ψάχνεις μια θύμηση μαζί του (το τελευταίο βράδυ που βρεθήκαμε στο καφενείο Φ...)
Δεν ξέρεις ποια ζωή σ’ αξίζει και ταξιδεύεις άσκοπα.

Α! πώς ψεύτισαν όλα! Αφήσανε στους δρόμους τα χαλάσματα δεν τα προσέχει πια κανείς
σέρνονται τα παιδιά ξυπόλυτα ούτε που τα γνωρίζουν οι μανάδες.
Στους τάφους τα λουλούδια μαραθήκανε και τα σαπίζει η βροχή
τα σπίτια χάσκουνε δίχως παράθυρα σαν κρανία ξεδοντιασμένα
δείχνουνε τις πληγές στα στήθια τους και ζητιανεύουν τα κορίτσια.

Τα κάρα βούλιαξαν στη λάσπη και πεθάναν οι αμαξάδες
κι οι μαστροποί ποιητές βουβοί τρέμαν τις νύχτες στα κατώφλια.
Μια μέρα φτάνουν όλα χωρίς την αρμονία της διαλογής.
Αξίζει τέλος να σταθείς τύψη με τύψη
—και, Θε μου, πόσος λυρισμός μέσα στο ανέκφραστο.

Κι είχα μέσα μου ακόμα τόσες εικόνες που ζητούσα
φυλαχτά τόσων πολύτιμων κρυφών αναδρομών—
Δεν το `ξερα πως ήμουν πλασμένος νά `ρθω μια μέρα
πίσω στα σκονισμένα μονοπάτια να κοιτάξω κατάματα
τη φλεγόμενη πόλη τα σωριασμένα κουφάρια στους δρόμους.

Να κλάψω κι εγώ για τους ανθρώπους που δε γνώρισα
για τις πικρές γυναίκες που δε φίλησα ποτέ μου
για τα σπασμένα χέρια των παιδιών που με κλοτσούσαν
να κάτσω στην πιο μαύρη πέτρα και να σκεπάσω
το μαραμένο μου πρόσωπο με λιπόσαρκα χέρια.

Να μάθω ξένα ονόματα και ξένες προσευχές
να κρατήσω σφιχτά στα χέρια μου λίγο χώμα θυσίας.
(Πώς θα ζήσουμε με μια κατάμαυρη σκιά στη θύμηση επάνω;
Πώς θα κοιμίσουμε τα είκοσι χρόνια μας στη θάλασσα της λησμονιάς;)
Άκουγα πάλι τη φωνή σου όταν γυρνούσα χτες από το πληκτικό νοσοκομείο.

Ανάμεσα στα βρόμικα πανιά και στα νερά τα μουχλιασμένα
πλήθος ενέδρες της ζωής παραμονεύουν την πτώση σου.
Τα ξίφη διασταυρώνονται σε ματωμένες αστραπές
ο θάνατος είναι κι αυτός μια περασμένη αφήγηση
κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει.

"Με μια κατάμαυρη σκιά...". Κι εγώ σκεφτόμουν
πεδιάδες με μαύρα άλογα και πλοία λευκά στη θάλασσα
κι εγώ σκεφτόμουν μια φευγαλέα μορφή που μου `χε γνέψει.
Δεν ξέρω αν σ’ ένα χαμένο μου όνειρο ή στα παιδικά μου χρόνια.

Πέμπτη 30 Μαρτίου 2023

Δημήτρης Πατέλης: Νίκος Μπελογιάννης: «Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα». Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 1998

 


Νίκος Μπελογιάννης: «Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα». Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 1998: "Η πολιτική ζωή της χώρας μας μέσα στα 120 χρόνια της ελεύθερης ύπαρξής της επηρεάστηκε σημαντικά από τις θελήσεις και τα συμφέροντα των ξένων κεφαλαιούχων και των χωρών τους. Και τα συμφέροντα αυτά ήταν πάντοτε αντίθετα με τα συμφέροντα της Ελλάδας και του λαού της. Παρ' όλα αυτά όμως, οι ελληνικές κυβερνητικές κλίκες, όταν έφταναν στο σταυροδρόμι που οδηγούσε ή στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της πατρίδας τους ή στην υποταγή στις επιθυμίες και στους εκβιασμούς των ξένων, προτίμησαν πάντοτε, σχεδόν χωρίς εξαίρεση, το δεύτερο δρόμο" (σελ. 363). "Τονίζω ιδιαίτερα τα εξωτερικά δάνεια γιατί η μορφή τούτη του ξένου κεφαλαίου, στάθηκε η μεγαλύτερη σε ποσότητα και η καταστρεπτικότερη... Και κοντά σε αυτό είναι πιο στενά και φανερά δεμένη με την πολιτική μας ιστορία, τα δημόσια οικονομικά και γενικότερα με την κοινωνική μας ζωή... Τα πρώτα - τα δημόσια δάνεια - μοιάζουν με την παγωνιά που μαραίνει κάθε χλωρό κλαρί. Το δεύτερο - το ιδιωτικό ξένο κεφάλαιο - μοιάζει με το κρυφό σαράκι που σακατεύει ακόμα και γίγαντες. Εκτός από αυτά, το δημόσιο δάνειο είναι που προετοίμασε το δρόμο και στον άλλον σύντροφό του" (σελ. 27). "Υστερα από το 1898, με το έμπα του καινούριου αιώνα, είχε αρχίσει για την Ελλάδα μια καινούρια περίοδος σχετικής οικονομικής ανάπτυξης. Μια μικρή βιομηχανία, η ναυτιλία, τα δολάρια που αρχίσανε να στέλνουν οι ξενιτεμένοι Έλληνες και κυρίως τα μεγάλα κεφάλαια, που συγκέντρωσαν με τις ληστρικές τοκογλυφικές τους επιχειρήσεις οι τράπεζες, όλα τούτα τα στοιχεία θα μπορούσαν να γίνουν η βάση για μια ολόπλευρη ανάπτυξη των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας και της εθνικής μας οικονομίας προς όφελος του λαού και της Ελλάδας. Λέμε όμως "μπορούσανε" γιατί πάνω από το λαό στεκόταν ο ΔΟΕ των ξένων τοκογλύφων και των ντόπιων αστοτσιφλικάδων, που έστυβε πια και ξεζούμιζε μόνιμα και συστηματικά τη χώρα καταδικάζοντάς τη να μαραζώνει" (σελ. 154).
Παραθέτω τον πρόλογο από τις Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 1998: "Δεν είναι ευρύτερα γνωστή η επιστημονική ενασχόληση του Νίκου Μπελογιάννη με τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, της οικονομίας και της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Το κενό ήρθε να καλύψει η έκδοση της μελέτης του, το 1998, από τη «Σύγχρονη Εποχή»: «Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα» που είναι αφιερωμένη στα 80χρονα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας. Η έκδοση του βιβλίου του Νίκου Μπελογιάννη δεν αποτελεί απλώς φόρο τιμής στο συγγραφέα αλλά και εκπλήρωση ενός χρέους προς αυτή την ηγετική κομμουνιστική μορφή που αναδείχθηκε από τα σπλάχνα του ΚΚΕ. Μετά από μισό αιώνα εκπληρώθηκε η επιθυμία του ίδιου του Νίκου Μπελογιάννη. Από το κελί του μελλοθανάτου στις 12/3/1952, γράφει: «Η ανάπαυλα του 1945 μου έδωσε τη δυνατότητα να συνεχίσω διάφορες μελέτες μου και να τελειώσω και δύο βιβλία μου: «Η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας» και «Η ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας», που όμως είναι και τα δύο ανέκδοτα, γιατί οι νέοι διωγμοί εμπόδισαν την έκδοσή τους». Οι διώξεις, η συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, οι φυλακίσεις και τελικά η εκτέλεσή του, δεν του έδωσαν τη δυνατότητα να αναδείξει όλες τις διανοητικές επιστημονικές ικανότητες που διέθετε. Ο Νίκος Μπελογιάννης αγωνίστηκε και υπερασπίστηκε τη μαρξιστικο-λενινιστική θεωρία και ιδεολογία. Στην απολογία του δήλωσε: «Εμείς πιστεύουμε στην πιο σωστή θεωρία που διανοήθηκαν τα πιο προοδευτικά μυαλά της ανθρωπότητας. Και η προσπάθειά μας, ο αγώνας μας είναι να γίνει η θεωρία αυτή πραγματικότητα για τηνΕλλάδα και τον κόσμο ολόκληρο». Τον καιρό που γραφόταν το βιβλίο, η Ελλάδα μόλις είχε βγει από τον πόλεμο με μεγάλες καταστροφές και θύματα. Η Αγγλία είχε επέμβει στρατιωτικά. Το ΚΚΕ στο 7ο Συνέδριο είχε προβάλει πρόγραμμα ανόρθωσης και κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης ως πρόγραμμα της Λαϊκής Δημοκρατίας. Όμως για να αποτραπεί η εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση, έγινε η ιμπεριαλιστική επέμβαση της Αγγλίας και των ΗΠΑ. Ο Νίκος Μπελογιάννης μελέτησε τα νεοελληνικά προβλήματα έχοντας αφομοιώσει βαθιά τη μαρξιστική λενινιστική θεωρία. Με επιστημονική γλαφυρή γλώσσα, με αυστηρές εκτιμήσεις και τεκμηριωμένα επιχειρήματα, αποκάλυψε το ρόλο του ξένου κεφαλαίου, τη διαπλοκή του με το ντόπιο κεφάλαιο και τις αρνητικές επιπτώσεις για το λαό. «Η πολιτική ζωή της χώρας μας», σημειώνει στο βιβλίο του, «επηρεάστηκε σημαντικά από τις θελήσεις και, τα συμφέροντα αυτά ήταν πάντοτε αντίθετα με τα συμφέροντα της Ελλάδας και του λαού της». Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Ν. Μπελογιάννης στο ρόλο και τις επιπτώσεις του εξωτερικού δανεισμού, ως μορφή απομύζησης παραγομένου από τον εργαζόμενο ελληνικό λαό πλούτου, από το ξένο κεφάλαιο. Την ανάλυσήτου την αναπτύσσει ιστορικά ξεκινώντας από τα πρώτα λεγόμενα δάνεια ανεξαρτησίας, φτάνοντας μέχρι το δανεισμό του 1940. Περιγράφει τους σκοπούς των δανειστών, τους ληστρικούς όρους με σκοπό την αποκόμιση κερδών και δίπλα σε αυτά την οικονομική και πολιτική εξάρτηση. Υπογραμμίζει ότι τα λεγόμενα δάνεια ανεξαρτησίας, τάφαγαν σχεδόν στο σύνολό τους οι ξένοι τοκογλύφοι και οι ντόπιοι αστικο-κοτζαμπάσηδες. Από το λεγόμενο δάνειο του Οθωνα του 1833 για την Ελλάδα δε διατέθηκε ούτε ένα μονόλεπτο. Στο βιβλίο υπάρχει αναφορά και στον εσωτερικό δανεισμό και στο ρόλο της Εθνοτράπεζας. Στο μεταίχμιο του 19ου και 20ού αιώνα, ο καπιταλισμός του ελεύθερου συναγωνισμού περνά στο μονοπωλιακό στάδιο του καπιταλισμού, στον ιμπεριαλισμό. Η εξαγωγή κεφαλαίων παίζει πια τον πρώτο ρόλο σε σχέση με την εξαγωγή εμπορευμάτων. Στην Ελλάδα η διείσδυση του ξένου κεφαλαίου συνεχίστηκε και με τη μορφή των δανείων, ένα από τα οποία ονομάστηκε δάνειο «σιδηροδρόμων». Ακολούθησε το λεγόμενο δάνειο «μονοπωλίων» όπου οι ξένοι δανειστές επέβαλαν όρους ώστε να έχουν τις εισπράξεις των «μονοπωλίων» και το φόρο του καπνού. Η εξυπηρέτηση των ξένων δανείων δημιούργησε αφόρητη οικονομική κατάσταση και έτσι φτάσαμε στις 9Δεκέμβρη του 1893 όπου η χώρα βρέθηκε σε αδυναμία να πληρώνει τους δανειστές και ο Τρικούπης δήλωσε στη Βουλή: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Ο Νίκος Μπελογιάννης σημειώνει ότι μετά την τραγωδία του 1897 και τη Συνθήκη που υπογράφτηκε «....τακυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας περιορίστηκαν, γιατί η Συνθήκη τούτη μας χάρισε τον έλεγχο των ξένων στα οικονομικά μας, τον περίφημο ΔΟΕ*. Βάλανε τους Τούρκους να ζητάνε 100.000.000 φράγκα αποζημίωση γιατί διαφορετικά δε θα έφευγαν από τη Θεσσαλία (σελ. 148). Και επειδή η Ελλάδα δεν είχε οικονομικά να πληρώσει τα 100 εκατομμύρια φράγκα στην Τουρκία, οι μεγάλες δυνάμεις της πρόσφεραν δάνειο υπό τον όροότι η ελληνική κυβέρνηση θα δεχθεί τον ΔΟΕ, και τον δέχθηκε!». Ο ιμπεριαλιστικός αυτός θεσμός είχε χρησιμοποιηθεί και σε άλλες εξαρτημένες χώρες και οικονομικά καθυστερημένες πχ. στην Τυνησία, Αίγυπτο, Σερβία, Βουλγαρία και Τουρκία. Το 1922 επέρχεται η Μικρασιατική καταστροφή, ως η μοιραία συνέπεια της συμμετοχής της άρχουσας τάξης της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Ο Νίκος Μπελογιάννης γράφει: «Η Μεγάλη Ιδέα θάφτηκε στις απέραντες ερημιές και στα φαράγγια της Μικράς Ασίας, εκεί όπου έμειναν άθαφτα και άκλαφτα εκατοντάδες χιλιάδες κορμιά δυστυχισμένων παιδιών του λαού, που πολέμησαν τόσα χρόνια και πότισαν με τοαίμα τους τα αμέτρητα εκατομμύρια που κέρδισαν από τον πόλεμο οι Ελληνες αστοτσιφλικάδες» (σελ. 184).Ακολούθησαν τα επόμενα εξωτερικά δάνεια, όπως τα προσφυγικά, που συνάπτονταν μετά από έγκριση του ΔΟΕ έναντι εγγυήσεων είσπραξης εσόδων. Ο συγγραφέας εκτεταμένα περιγράφει τους οικονομικούς μηχανισμούς, τον έλεγχο, τις μηχανορραφίες των ξένων δανειστών με σκοπό να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη από τα δάνεια που χορήγησαν στα χρόνια 1924-1940. Η πολιτική της άρχουσας τάξης οδήγησε στην τέταρτη μεγάλη οικονομική χρεοκοπία το 1932. Η μεγάλη οικονομική κρίση 1929-1933 έπληξε βαθιά την ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα τους εργαζόμενους. Επακολούθησε η δικτατορία της 4ης Αυγούστου το 1936 και ο Μεταξάς ξεκίνησε στο εξωτερικό για νέα εξωτερικά δάνεια. Ο Νίκος Μπελογιάννης σημειώνει: «Ηρθε ο πόλεμος του 1939 και οι ομολογιούχοι εξακολουθούσαν να εισπράττουν το 40%. Με τελική συμφωνία που υπέγραψε η κυβέρνηση του Μεταξά το Γενάρη του 1940, οιομολογιούχοι θα έπαιρναν από εδώ και πέρα 43%... Το καταπληκτικότερο όμως είναι ότι αυτό το 43% εξακολουθούσαν οι ομολογιούχοι να το παίρνουν ακόμα και κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου»(σελ. 255-256). Στο βιβλίο ο αναγνώστης θα βρει εκτίμηση για τα ποσά που δανειστήκαμε, τί πληρώσαμε για τοκοχρεολύσια και πόσα άλλα χρωστούσαμε ακόμη. Συνολικά η αστική πολιτική έφερε τα οικονομικά του κράτους μέσα σε 110χρόνια σε 4 μεγάλες πτωχεύσεις. Η πρώτη το 1827, η δεύτερη το 1843, η τρίτη το 1893 και η τέταρτη το 1932. Οι πτωχεύσεις δικαιολογούνταν πάντα με το επιχείρημα της «ψωροκώσταινας». Ο Νίκος Μπελογιάννης σημειώνει ειρωνικά μεταξύ άλλων για το μύθο της φτωχής Ελλάδας: «Από δεκάδες τώρα χρόνια αυτοί που κυβέρνησαν την Ελλάδα, προσπάθησαν να κάνουν όλο τον κόσμο να πιστέψει στο μύθο πως η χώρα μας είναι φτωχιά και άγονη, έχει τάχα πολλά βουνά και λίγους κάμπους» (σελ. 297). Ο Νίκος Μπελογιάννης αναφέρεται και στο διεθνές και βαλκανικό πλαίσιο. Γράφει, ότι «οι μεγάλες αντιθέσεις και ανταγωνισμοί που γεννήθηκαν ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, συγκεντρώθηκαν και εκδηλώθηκαν και στα Βαλκάνια με σκοπό την οικονομική και πολιτική κυριαρχία πάνω στην τόσο πλούσια και στρατηγικά τόσο σπουδαία χερσόνησο» (σελ. 361). Ο χώρος αυτός των Βαλκανίων που αποκαλείται «μπαρουταποθήκη» γίνεται και σήμερα πεδίο σκληρών ανταγωνισμών των ΗΠΑ, Γερμανίας, Γαλλίας και υποδεέστερων χωρών όπως η Ελλάδα, για σφαίρες επιρροής και αγορές, τους οποίους πληρώνουν οι λαοί με το αίμα τους. Από τον καιρό που γράφτηκε το βιβλίο άλλαξαν πολλά πράγματα στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ενδιάμεση και εξαρτημένη θέση στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Η χρηματιστική ολιγαρχία διατηρεί στενούς δεσμούς και με τα τρία ιμπεριαλιστικά κέντρα. Η άρχουσα τάξη της χώρας μας μέσαστα πλαίσια της ΕΕ μετέχει ενεργά κυρίως στη διείσδυση στα Βαλκάνια, συμμετέχει στις πολεμικές επιδρομές του ΝΑΤΟ. Το διεθνές μονοπωλιακό κεφάλαιο ελέγχει βασικούς τομείς της οικονομίας της χώρας μας. Το ελληνικό κεφάλαιο διαπλέκεται όλο και περισσότερο με τα συμφέροντα του διεθνούς μονοπωλιακού κεφαλαίου. Η αδηφαγία του κεφαλαίου, ξένου και ντόπιου, δεν άλλαξε. Δεν άλλαξε και η ληστρική ουσία του ιμπεριαλισμού. Ο Νίκος Μπελογιάννης μας άφησε μια πολύτιμη κομμουνιστική παρακαταθήκη. Να μελετάμε βαθιά και να αφομοιώνουμε τη μαρξιστική διαλεκτική μέθοδο και αντίληψη. Αυτό θα μας βοηθήσει να εμβαθύνουμε στην έρευνα και μελέτη των σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων της χώρας μας. Η μελέτη αυτή είναι όπλο στον αγώνα για το σοσιαλισμό για τον οποίο πάλευε και έδωσε τη ζωή του ο Νίκος Μπελογιάννης".
Όλες οι αντιδράσεις:
Costas Tsiantis

Hermosas Melodías Para Elevar El Espíritu y Recordar - CANCIONES INMORTA...